Roszczenia gospodarcze
Termin podstawowy, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym roszczenie stało się wymagalne.
§ 195 BGB · § 199 BGB
Jak odzyskać dług w Niemczech
Praktyczny przewodnik dla polskich firm na rynku niemieckim: przedawnienie roszczeń, wezwanie do zapłaty i zwłoka, Mahnverfahren, koszty, wpis do SCHUFA oraz egzekucja komornicza — wraz z bezpłatnym wzorem wezwania do zapłaty do pobrania.
- Bez prowizji od odzyskanej kwoty
- Obsługa i korespondencja po polsku
- Wyłącznie obsługa firm (B2B)
Terminy 01
Kiedy przedawnia się dług w Niemczech
Standardowy termin przedawnienia roszczeń gospodarczych wynosi trzy lata (§ 195 BGB). Bieg terminu liczy się jednak nie od daty wymagalności, lecz od końca roku kalendarzowego, w którym roszczenie stało się wymagalne, a wierzyciel poznał osobę dłużnika (§ 199 BGB). Faktura wymagalna w trakcie 2026 roku przedawni się więc dopiero z końcem 31 grudnia 2029 roku.
Umowa przewozu
Roszczenia z umowy przewozu przedawniają się co do zasady po roku, licząc od dnia wydania towaru. Przy winie umyślnej lub równoważnym rażącym niedbalstwie termin wydłuża się do trzech lat.
§ 439 ust. 1 zd. 1 HGB · art. 32 ust. 1 CMR
Bieg przedawnienia można przerwać — przede wszystkim przez wniesienie nakazu zapłaty (Mahnbescheid) albo pozwu do sądu. Zwlekanie bywa więc kosztowne: im bliżej końca terminu, tym mniej czasu na reakcję. Dla firm spedycyjnych i transportowych krótki termin oznacza istotnie mniej czasu niż przy zwykłych roszczeniach handlowych — szerzej na stronie Windykacja transportowa.
Etap przedsądowy 02
Wezwanie do zapłaty i stan zwłoki
Windykacja rozpoczyna się z reguły od wezwania do zapłaty (Mahnung). Ma ono istotne znaczenie prawne: z chwilą upływu wyznaczonego terminu dłużnik popada w zwłokę (Verzug), od której naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.
9 punktów procentowych
Odsetki za opóźnienie w obrocie B2B, ponad stopę bazową.
§ 288 ust. 2 BGB
Ryczałt 40 EUR
Zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności, przysługująca wierzycielowi obok odsetek.
§ 288 ust. 5 BGB
Najpóźniej 30 dni
Dłużnik będący przedsiębiorcą popada w zwłokę najpóźniej po 30 dniach od wymagalności i otrzymania faktury. To termin graniczny, nie minimalny — zwłoka może powstać wcześniej.
§ 286 ust. 1–3 BGB
Wezwanie adwokackie działa mocniej: pismo sporządzone przez niemiecką kancelarię wywiera istotnie silniejszy skutek niż wezwanie wysłane samodzielnie — koszty zastępstwa adwokackiego stają się wówczas roszczeniem odszkodowawczym dochodzonym od dłużnika (Verzugsschadensersatz, §§ 280, 286 BGB).
Postępowanie 03
Mahnverfahren — nakaz zapłaty krok po kroku
Mahnverfahren to niemieckie uproszczone postępowanie upominawcze, w którym sąd wydaje nakaz zapłaty (Mahnbescheid) bez badania merytorycznej zasadności roszczenia — szybka i stosunkowo tania droga do tytułu egzekucyjnego. Przebiega w trzech etapach.
-
01Wniosek
Wniosek o nakaz zapłaty
Elektroniczny wniosek do właściwego sądu upominawczego (Mahngericht). Sąd doręcza dłużnikowi nakaz zapłaty.
Mahnbescheid -
02Termin na sprzeciw
Termin na sprzeciw
Dłużnik ma dwa tygodnie na sprzeciw (Widerspruch).
Bieg terminu -
03Tytuł
Tytuł wykonawczy
Brak sprzeciwu prowadzi do wydania tytułu wykonawczego, otwierającego drogę do egzekucji komorniczej.
Vollstreckungsbescheid -
Sprzeciw kieruje sprawę do postępowania spornego — uruchamianego po opłaceniu przez wierzyciela różnicy w opłacie sądowej, bez odrębnego wniosku.
Roszczenie bezsporne
Dłużnik nie kwestionuje długu co do zasady, lecz po prostu nie płaci.
Mahnverfahren pozwala szybko i niewielkim kosztem uzyskać tytuł egzekucyjny.
Roszczenie sporne
Dłużnik podnosi zarzuty, powołuje się na wady świadczenia lub potrącenie.
Sprzeciw i tak skieruje sprawę do postępowania spornego — celowe bywa bezpośrednie wniesienie pozwu (Klageverfahren), również gdy konieczne jest szybkie zabezpieczenie roszczenia.
Rozliczenie 04
Ile kosztuje windykacja — i kto za nią płaci
Jeśli niemiecki dłużnik pozostaje w zwłoce, ma prawny obowiązek pokrycia kosztów dochodzenia roszczenia — w tym kosztów zastępstwa adwokackiego — jako szkody z tytułu opóźnienia (Verzugsschadensersatz, §§ 280, 286 BGB). Koszty mają charakter ustawowy i są przewidywalne, ponieważ wszystkie zależą od wartości przedmiotu sporu.
Zastępstwo adwokackie
Według ustawy o wynagrodzeniu adwokatów.
RVG
Koszty sądowe
Według ustawy o kosztach sądowych.
GKG
Opłaty komornicze
Na etapie egzekucji, według ustawy o kosztach komorniczych.
GvKostG
Nasze wynagrodzenie ustalane jest wyłącznie według ustawowych stawek RVG — bez modelu prowizyjnego. Szczegóły dotyczące prowadzenia sprawy znajdą Państwo na stronie Windykacja należności.
Nacisk 05
Wpis do SCHUFA i rejestr dłużników
Niemieckie biura informacji gospodarczej — przede wszystkim SCHUFA oraz Creditreform — rejestrują zaległości płatnicze, w szczególności po uzyskaniu tytułu wykonawczego lub wpisie do rejestru dłużników (Schuldnerverzeichnis). Wpis taki drastycznie obniża wiarygodność kredytową firmy, co często skłania dłużnika do dobrowolnej zapłaty jeszcze na etapie przedsądowym.
Wykonanie 06
Egzekucja komornicza (Zwangsvollstreckung)
Po uzyskaniu prawomocnego tytułu wykonawczego można wszcząć egzekucję na terenie całych Niemiec.
Zajęcie rachunków bankowychKontenpfändung — zajęcie środków na rachunku dłużnika.
Zajęcie wierzytelnościForderungspfändung — zajęcie wierzytelności dłużnika wobec osób trzecich.
Zajęcie majątku ruchomegoCzynności komornika sądowego (Gerichtsvollzieher).
Wykaz majątkuVermögensauskunft — żądanie złożenia przez dłużnika wykazu majątku.
Dokumenty 07
Co przygotować do sprawy
Do wstępnej oceny zwykle wystarcza podstawowa dokumentacja handlowa. Braki nie blokują zgłoszenia — uzupełniamy je w toku sprawy.
Faktura lub fakturyKwota, przedmiot rozliczenia i termin płatności.
Zamówienie lub umowaPodstawa roszczenia: umowa, zamówienie albo potwierdzenie zlecenia.
Dowód wykonania świadczeniaList przewozowy CMR, potwierdzenie dostawy, protokół odbioru.
Korespondencja i wcześniejsze wezwanieUstalenia dotyczące terminu płatności oraz wezwanie, jeżeli zostało wysłane.
Do pobrania 08
Bezpłatny wzór wezwania do zapłaty
Wzór wezwania do zapłaty (PL/DE)
Gotowy do wypełnienia szablon przedsądowego wezwania w języku niemieckim, z polskim tłumaczeniem i podstawą prawną. Do samodzielnego wykorzystania wobec niemieckiego dłużnika.
Pobierz PDF
Podstawy prawne
- § 195 BGB — 3-letni termin przedawnienia
- § 199 BGB — początek biegu terminu
- §§ 280, 286 BGB — zwłoka i odszkodowanie
- § 288 BGB — odsetki za opóźnienie
- §§ 688 i nast. ZPO — Mahnverfahren
- Rozp. 1896/2006 — europejski nakaz zapłaty
Dla roszczeń transgranicznych dostępne jest również europejskie postępowanie nakazowe (europejski nakaz zapłaty, rozporządzenie (WE) nr 1896/2006). Polska firma może też dochodzić należności bezpośrednio przed sądem niemieckim. Wybór optymalnej drogi zależy od kwoty, charakteru roszczenia i postawy dłużnika — i jest jednym z pierwszych elementów oceny każdej sprawy.
Powiązane
Powiązane obszary praktyki
Mają Państwo dłużnika w Niemczech?
Proszę o krótki opis sprawy — przedstawimy ocenę i dalsze kroki.